Page 63 - 《toʉsvʉsvʉtʉ談論雜誌》1

Jiyi kdjiyax, swiqi qsiya kdjiyax, tai saw te’o yainca no toʉsvʉsvʉtʉ

mdka phpah emppurah.

「Seuxal o ini ku skuxul kari mu. Peapa ku tdruy Lmnnglung ka hiya: mhjil kari Patas Suyang ni Patas 「Paah kingal kari tduwa mkla ini pndka qqita quri
每天使用她、
qrngul qmita ku deita nanak Truku siida, ana rngaw Paru ka baki na. Pusu bi seejiq hmlay 「kari malan」 . babaw dxgal.Elug pstutuy kari o ana yaa niqan bi
澆灌她， ini ku kmrngaw. Yaasa knguun mu balay empaa kingal 「Smnru kdjiyax ka hiya, smnalu kngkingal hiyi ni ddungus, kiya ni suyang bi qtaan uri.」 msa. Rmngaw
nanak qnita dha knan da.」 Kiya ni, lala bi klgan uuda klgan seejiq ka Thulang Baraw o mnegburux bi.」 duri, lala bi tntunan mteapa ka kari. 「Qnita mu yaku o
讓她如花一般綻放 ka smku kari. Smruwa mangal ni rmangay qmita kika Saw nii qqnita o ida maq msa bntaqan kska lnglungan tgsuyang balay. Tai ku phnang siida,klaan mu nnaku bi
sun kingal pusu bi uri.“Baki na,mtabug skYudaw Pisaw na. Kika dmudul hyaan tduwa ptkuwah lnglungan na ka nii ni pnltudan mu hyaan uri. Pkmuxul bi lnglungan
mdudul kari elealang, wada pklglug ni pkeiyaw bi dmhaw mmgimax babaw dxgal nii. Endaan na smli mu ka hnang nii.」 Gnhwayun na balay ka tduwa mangal
Mqpah mslingun ni mdudul ssikul kari seejiq Tnpusu ka
mtgsa Tang-Ay-yi,smnru hmnuya msa teumal tgpusu bi hyaan.”msa .“Knteetu pnsru kari knan ka hiya. Rngaw kari o rajing kmpriyux ka gnklaan ni snhiyan na uri qpahan edeuda pstutuy kari. 「Meeniq pnlaq alang
qqpah quri pstutuy kari seejiq Tnpusu ka hiya. Rajing kari ta nanak. Kika psiyuk ku sunan.” Gghuaw ni da. Rinah mkmalu ka tnhiyan na ruwan sapah ni baki saw nii mmgimax knlala kari knkla kndsan o tduwa
bi lnglungan na o: matas tgkla bi knkla gmqringan kari ggidan quri rrngaw kari o ida meegul kska lnglungan da. 「Prparu balay lglgan na quri kingal seejiq ka kari. ku gmarang kari knkla kndsan mu nanak.Ngalun mu
ptasan tgparu Hawaii Amirika siida,teumal kingal Ay-yi. Saw nii knbraxan ka knstdeita na nanak o lala Bitaq bi 『pkbiyax kana hiyi』 ,ni knkana pnegluban kingal tgsuyang bi dngsan ka nii.」 Nhdaan bi do
qpruhan rhulan nanak dempatas ssku ni llutut kari balay lglgan paah baki na. quri rdrudan,talangan ni alang.」 dmudug tnan “Jiyi bi ka kari.” msa ka hiya: “Mdka
dha. Paah bi lnglungan dha nanak gmquring mseasug. 「以前，我不會欣賞我的母語，在火車上看到族人，我連 她回憶：外公是聖經、字典的族語編譯者，同樣也是找到 phpah ka kari. Jiyi bi kdjiyax, swiqi bi qsiya, kika mha
Tgkla knsyangan kari kngkingal klgan seejiq ka hiya. 招呼都不敢打，因為我害怕被（隱形的）歧視。」然而，保 「詞綴」的重要關鍵人士，他常說「上帝造就我們每個人、 emppurah suyang bi qtaan da.”
Tghgut bi hyaan o ida kari na nanak kari Truku. Bilaq 存自己的語言有很多種方式，接納並欣賞是其中一個很 族群都如此獨特。」這些觀念自小烙印在她心上，也影響 她說「一個語言可以了解不同的世界觀，而語言復振這條
ni suyang bi ni embburux bi phnang, glangan kari ni 重要的關鍵。她說，已故外公田信德 (skYudaw Pisaw) 牧 到她能以更寬廣的心來欣賞多元世界。在她收集語料過 路雖具挑戰但也卻是非常美麗的。」且也提到，語言分很
knbraxan hnang. Kika kuxul na bi uri. 師—部落重要的族語推動者對她的影響與啟發甚深，「我 程中，身份認同與自信開始改變，與家人、外公的感情越 多層次，「我感覺到我的母語非常美麗，我講出這個聲音
的外公一直對我說：講族語，我才回答你。」那種對說族 來越好。「母語對一個人影響十分重大，甚至是『全人健 時，感受到它是屬於我自己的，與我之間的連結，這聲音
擔任族語推動顧問與委員的湯愛玉老師，提起當時會參
語的渴求與堅持，一直盤據在愛玉的腦海裡，甚至她感覺 康』。包含與長輩、社群、部落的關係。」 讓我很舒服自在。」她很感念能在族語復振過程中擔任一
與族語復振關鍵工作，起心動念來自於：在美國夏威夷大
到自己族群意識如此強烈，很大部分是受到外公的影響。 角，「在這麼多元多語言文化的島嶼上，能夠為自己的語
學 University of Hawai΄i at Mānoa 語言學研究所念博士
言文化做推廣，我將此視為一件非常美麗的使命。」最終，
時，參與了學生自己發起的母語保存社團，透過自發性研
她鼓勵大家常使用族語，「族語就像花一樣，要經常使用
究分享，她感受到每一個族群語言的美麗；特別是自己的
她、澆灌她，就會綻放地越來越美麗。」
族語太魯閣語，小而美，獨特的發音、語調、重音等，都讓
她情有獨鍾。
Bukuy miyah Taywang ka hiya do tmneumal lala bi 60
ddaan ni pprngaw quri pstutuy kari seejiq Tnpusu. 延伸學習
Duri ni empusal kbkuy maxal tru hngkawas siida, 1. kla
知道
mseupu rima empatas mrahul qmpringan 「sapah kari Kla bi matas paah bilaq ka Kimi.
pusu—kari ta nanak o ita nanak pstutuy.」 Mnurug 61
uuda Hawaii. Paru baga dmudul bilaq baga.Smnku kari Kimi 從小就很會讀書。
dha nanak bitaq sayang o aji biyaw maxal hngkawas 2. kkla 智慧
da. 「Gmquring ku pnegluban dha ka talangan ni Gneegan mdudul alang o ida niqan kkla na kana.
kari. Saw ka knkana pnegluban uuda quri pnsttuyan 被選為部落領袖的都是很有智慧的。
kari klgan seejiq Tnpusu Taywang.」 Bitaq bi nhdaan knkla
knruyan na hiya o “Jiyun ka kari kika pkeudus. Dmuuy 3. 知識
kari o asi ka niqan tru uuda nii: paah bi lnglungan, Knkla o kika biyax.
knkla kari ni nhdaan do asi ka empprngaw ppkla da.” 知識就是力量。

她回到臺灣後，參與多項原住民語言復振的策略與會議，
並於 2013 年與五位學生共同啟動「母語屋―自己的母語
自己救」社團，仿效夏威夷模式，以大手拉小手的方式，
保存自己的語言，至今也快十年。「我探究社會與語言之 本篇單字 本篇例句
間的關係，特別是臺灣原住民族語言復振相關議題。」到
最後，她發現語言要被使用才能存活，而語言使用必須要 1. teumal 參與 1. teumal 參加
有三個條件：要有動機、有語言能力、最後就是要有機會 2. pstutuy 復振 Kdrumut hari ka teumal slhayan kari ta nanak hug?
互動。 3. gmquring 研究 要勤於參加族語的課程，好嗎？
4. smku 收藏、儲存 2. smku 儲存
5. rmangay 撫摸 Smku pila ka seejiq o kika mha malu kndsan na hici.
6. huaw 渴 儲蓄的人才會有美好的人生。
7. kuwah 寬闊
8. pnegluban 連結 3. huaw 渴
9. dungus 目標 Akay bi huaw da! Niqan mahun ta hug?
10. emppurah 綻放 好渴啊！有喝的嗎？