Page 70 - 《toʉsvʉsvʉtʉ談論雜誌》1

temadikud ta qenabinnusan ku sikawman te’o yainca no toʉsvʉsvʉtʉ

na kebalan, ta aneman padames ti wanayka, ta damuan mai ti ma tu lazat, mai ti qasemin
ya patudan, “senangian tu setuce nani pasinanam pa
tu mazemun Rapatudan ay lazat.”ti Tuwaq ta utulu
maqezaq ay aiku. tasawan mala ti sumking tu kawci ay nisazemakenan
sikaw man, melabu ti temud t u qakelawkawayan
na patudan, ta hibangan matiw ti sa gilan temud,
ta melipay na usepat matiw sa taytung keladutan…
ta 2018 tasaw, aizipna seRay patudan tu sikawman,
當族語回到我的生活中， muwaza pama. melabu pama tu umanan paqangi tu
bai n i Tuwaq t i P nay Upa meR apat udan seRay sikawman na kebalan.
我感覺自己更完整了！ pataqsian na“qalazukan temud ya qamai pa ti ay
sikawman”, paqenanem patudan mazas tu kinnawsa 然而，部落族群人 數稀少，師資也遇到匱乏問題，「師
pataqsian, paqenanem pataqsian nani qaqa ti Lulay 徒制的目的是培養出更多與族語相關的老師與人才。」
matapun sinanam. ta zau utulu tasawan, patudan Tuwaq 在三年後取得高級認證，投入族語相關工作行列，
maqezi ta sinanaman tu sikawman, mazas ta qaniyauan 每週末都要到宜蘭教課、週四到臺東長濱教學…等，還參
paqsuppaR tu wawaway na zuma damu, paqsuppaR 與了整個族語發展的修正與調整。
tatez u ma ay waway na sikaw man；teman kebalan
simsanu tu yau niana lanas na deddan ta unay tasaw, kasianem tu patudan na, ti bai quqapatay, melaydaw
temaqin tu satezayan seRay semangi tu satezayan, pama tu sikawman na kebalan, taRaw anem na. pilay 本篇單字
niana satudan setangi, azu leppaw na damu niana ti aizipna nani, kasianem ti tu bai seRay baRqian
ussiq lipayan pasa gilan, kalingku, taytung ti Tuwaq, Ribang na paqiRi seRay naqunian na paqiRi, semanu baybedan mai melapus anem na qaniyau. qinunung 1. nisazemakenan 認證
pa aizipna tu waway na bai na, ta lazanan na satudan
2.
mai tumqez hibang, ta tunghua Raya taqsian suosepan, tu kungkung na masang maqeni ay, masang ay lazan tu sikawman, mai kalingun naquni kenasianem na meRapatudan 擔任老師、當老師
yau pama Rapatudan temud tu sikawman na kebalan, na damu naquni meliwaliw. metawa aizipna, yau siangatu, mai paRapungus tu sikawman na kebalan. 3. melabu 參與
temaqin tu sikawman na kebalan. zuma temaqsi ta dadusan, yau zuma baRqian temuqaz 4. sabunayan 寄託、安慰
sidadak, ’nay sasinanaman niaq satudan qaya. yau qaya 5. naqunian 如何
每週往返於宜蘭、花蓮、臺東的 Tuwaq Masud（杜佤克• , maqezuma damu baRqian mawtu melaut, sinanam tu 他回憶起自己的老師、阿嬤在過世前，仍心繫傳承族語， 6. paqsuppaR 使…了解、知會、公布、公告
內心非常觸動。每當自己很疲累時，就會想起阿嬤與耆老
瑪蘇筮），一刻都不得閒，在東華大學修碩士班外，他同 seppawan, wawaway…. 7. wawaway 歷史、文化
的無私跟堅持。他將阿嬤視為榜樣，期許自己在族語教學
時也擔任族語教學、族語翻譯等工作。 8. simsanu
在 2018 年，他與族語傳承師、也是 Tuwaq 的阿嬤 Panay 這條路上能不忘初衷，承接她的遺志，將噶瑪蘭族族語傳 討論
kasianem qeni tasawan ussiq lipayan temana qakelisa Upa 成為「噶瑪蘭族搶救瀕危語言計畫」的師制，以一對 承下去。 9. satudan 教材
sa damu, mipil tu baqi, bai temankebalan nani, qawka 二的方式，與另外一位兄長 Lulay 共同學習。 10. quqapatay 往生前、過世前
wanma suppaR mipil tu “dadas”, “qan pa ita!”, usisiq naqunian ta sinanam meqasiR； 68
pataz maipil ay, ta aneman na kasianem ti tu sinanaman 在這兩到三年期間，Panay Upa 透過語言學習、帶領他們
tu sikawman na kebalan, “sikawman na kebalan nani 了解各部落的歷史文化、熟悉不同口音與用詞、運用族語 學習 Tips： 本篇例句
sabunayan tu anem.” ta Rayan taqsian melabu ti 討論當下時事、進行歌曲的翻譯與創作、主題式論述等， pawRat ita temankebalan, ta leppawan seRay ta
例如：部落房屋的材料與格局、部落神話傳說與由來、早 1. nisazemakenan 認證 69
tu “yensentayse” setuan nani, kasianem ti aizipna； mazemunan.
ta damuan ay qasiR baRqian ti, padames ti yau ta 期的部落行徑古道之變遷等。他笑說，有時上課到一半， mala iku sumking tu kawci nisazemakenan tu
aneman na sining pama qalazukan temana sinanam tu 其他耆老會走進來聊天，那也是他上課學習的機會與教 堅持說族語，包括在家庭以及公共場所中 sikawman na kebalan.
sikawman wawaway, kemilim patadikud tu sikawman 材。甚至，還去拜訪其他部落的耆老、學習部落祭典、歷 yau temankebalan ay lazat paqangian ta mipil sudadan 我考試通過高級噶瑪蘭族語認證。
seRay wawaway na kebalan. 史文化等。
nisikawman na. 2. meRapatudan 擔任老師、當老師
zau setuce yau utulu senangian tu satudan, “Rusiangatu meRapatudan tu sikawman na kebalan tama ku.
他憶起當年每週週末返回故鄉，聽阿公、阿嬤講族語時， ay satudan, simsikawma imi tu patudan, yau qaumanan, 用心聆聽並記下其他族人說的每個句子與單詞
才發現自己只聽得懂「檳榔（dadas）」、「大家來吃飯（qan 我父親擔任噶瑪蘭族語老師。
yau sinanam.” meqasiR muwaza ti qenasuppaR niaq
pa ita）！」這幾個常用的單字，心裡埋下了學習族語的種 metaRuz ita temankebalan, naRin maytis tu melisaw 3. satudan 教材
mipil sikawma, maqezi ta saqayaw ay tasaw maRames
子，對他來說「族語是情感寄託」。在大學參與「原聲帶社」 nisikawman, azu suppaRan ta tu melisaw suppaR ti tu naquai ay satudan numi?
tu hulam sikawma temud, ta saqazusa tasaw niz ti
社團時，他開始思考：部落老人凋零很快，他認為更應該 maqezaq ay sikawman.
temankebalan temud. qalizaqan tenud na patudan, 你們的教材是怎麼樣子的！
年輕時回家鄉學語言文化，把語言與文化找回來。
azu ti binnus ya kebalan, qalizaqan bunay anem ku 勇於開口，不要害怕說錯，發現錯誤就能學會正確的說法
nayau, ta 106 tasaw yenminhuy temuluz tu centa temana sa damu；“qanengi temankebalan sikawma,
yenmin cungsin kasianean tu paqangian semangi, ta 107 suppaRan ku ti sikawman na kebalan azu binnus ta yau taninian pataz ita kasianem tu niana zin na 延伸學習
tasaw temuzus tu 110 tasaw “qalazukan temud ya qamai izipan ku!”muman temadikud ya sikawman na kebalan sikawman na kebalan, kemilim semudad tu sikawman 1. sabunayan
安撫、安慰
pa ti ay sikawman”, semanu tu sining kasianeman tu ta izipan ta qenabinnusan, “ta aneman ku padames ti na kebalan. mazas tu siasing na tina ku sabunayan tu anem na.
naquni pauman miRi tu tungus sikawman, mai muwaza maqezaq ay aiku!”
kenasianem ku qatuRias melabu tu setuce siangatu 隨時隨地盡可能地用族語思考，抓出不會的族語單詞及 隨身帶著媽媽的相片，能安撫我的心。
sinanam tu sikawman na kebalan. 此師徒制分三階段，「除了基礎的噶瑪蘭教材外，我們這 句子 2. bunayan 安撫、安慰
組是跟老師一起討論，一邊調整、一邊學習。」快速累積
Rayngu tu sikawman na kebalan ay qalazukan ta taRaw anem na muRin ti bunayan ku aizipna.
因而，在 106 年原民會委託政大原民中心構思，在 107 年 聽說能力，從第一年搭配華語教學、到第二年已經進入全 semudad, melazuk pasanu tu patudan uu mesuppaR ay 他心痛地哭了我在安撫他。
到 110 年期間的「搶救瀕危語言」的前導計畫，鼓勵年輕 族語教學。透過族語傳承師活潑、生動的教學，產生與噶 lazat na kebalan.
人思考如何復振自己的族語的同時，他便毅然決然參與 瑪蘭族脈絡的連結，他很慶幸回到家鄉學習族語：「可以 3. pabunay 安撫、安慰
了師徒制的學習族語管道，開啟學習族語之路。 用族語對話，讓我感受到族語活在我身上的感覺！」當族 有不會的單詞及句子即時記錄下來，馬上詢問老師及其 sidadakan ku pabunay tu anem na.
語重新回到他自身與生活中，「我感覺自己更完整了！」 他族人 我陪著她安撫她的心。